Element of surprise (Tolkamer)

Web Redacteur 22-06-2016
8981 keer bekeken 0 reacties

Sinds 2009 heeft WaalWeelde het project “Bakens aan het water” onder haar hoede. Doel is om door een ‘lint van kunstwerken’ langs de Waal een vernieuwende blik te geven op gebiedsontwikkeling. De bakens moeten door hun ontstaan of door hun vormgeving een extra accent geven aan of commentaar geven op de veranderingen in het landschap. In de ontwikkeling en realisatie van de kunstwerken hebben de kunstenaars veel aandacht voor het proces en de verbinding met zowel het landschap als met de mensen die in het landschap leven. Daarmee past het project goed bij de doelen van WaalWeelde.

Het project "Bakens aan het water" past ook bij de ambitie van het Gelders Cultuurbeleid 2013-2016 om vanuit cultuur bij te dragen aan ruimtelijke ontwikkeling in Gelderland en beeldbepalende kunst in de openbare ruimte te realiseren. Ook 'het vergroten van de maatschappelijke relevantie van cultuur' loopt als een rode draad door het cultuurprogramma. Het project "Bakens aan het Water" past bij deze beide ambities. Door niet alleen van culturele maar ook van ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen uit te gaan, ontstaan er mogelijkheden voor kunstwerken met groot draagvlak. En omdat de vraag naar kunstwerken komt vanuit gebiedsontwikkeling, en niet alleen vanuit cultuurbeleid, biedt "Bakens aan het water" een kans om kunstwerken te realiseren met een grotere maatschappelijke relevantie.

Hieronder vindt u de verschillende Bakens die tot nu toe bedacht en/of gerealiseerd zijn.

 

Een oude loopsteiger uit de huidige overnachtingshaven is naar de oever verplaatst als aangespoeld object. Hierdoor verandert het perspectief en worden de sculpturale kwaliteiten ervan zichtbaar.

Wie ben je?

Ik ben Heidi Linck, kunstenaar, en met mijn projecten wil ik het publiek prikkelen om opnieuw te kijken naar rare of vergeten plekken in de stad of in het landschap. Ik werk vanuit een passie voor dat soort plekken, waar heden en verleden door elkaar lopen, zoals een industrieterrein, een oud gebouw, een spoorzone of een verdwenen pad in het landschap. Wat me op die plekken fascineert, zijn de verrassende beelden die spontaan ontstaan door de aanwezigheid van inwoners, bedrijven en ook door de natuur.

Op basis van onderzoek en verkenningen van een plek maak ik beelden speciaal voor die plek waarbij ik gebruik maak van wat ik er aantref. Daarnaast adviseer ik gebiedsontwikkelaars over hoe zij vanuit de al aanwezige kwaliteiten van de plek, die ze zelf nog niet gezien hadden, die plek een eigen identiteit kunnen geven. Dat doe ik door zelfstandig onderzoek en door deelname aan ontwerpteams.

Wat voor kunstwerk heb je gemaakt?

Mijn baken is een sculptuur gemaakt van een loopsteiger die uit de oude overnachtingshaven bij Tolkamer komt. Het baken heet ‘Element of Surprise’ en ligt op een wal aan de oever van de Rijn bij Tuindorp (Tolkamer). Het beeld is ongeveer 8 x 6 meter en ongeveer 4 meter hoog en gedraagt zich als een aangespoeld object. Het is verwrongen en geroest en zal langzaam opgaan in de natuur.

Wat inspireerde je tot het maken van dit beeld?

Rijkswaterstaat, Provincie Gelderland en Gemeente Rijnwaarden werken samen in de uitbreiding van de overnachtingshaven voor de binnenvaart bij Lobith. Een complexe ruimtelijke opgave met vele stakeholders en een ingrijpende verandering van het lokale landschap. De opdracht was om met een kunstproject te reflecteren op de locatiekeuze voor de uitbreiding van de haven. Ik heb deze locatiekeuze van dichtbij mogen volgen en me verwonderd over de complexiteit die alle regelgeving en belangenafweging met zich meebrengt.

Terwijl ik me afvroeg in hoeverre er nog ruimte bestaat voor spontane gebeurtenissen in dit gebied, zag ik er elke dag nieuwe dingen aanspoelen langs de rivier. De rivier en natuur trekken zich niets aan van procedures, en vormen het landschap spontaan. Om het planproces hiermee te inspireren en te prikkelen om ruimte voor verrassingen in te bouwen, besloot ik een onderdeel uit de huidige overnachtingshaven naar de oever te verplaatsen als aangespoeld object. Ik kreeg daarop deze oude loopsteiger tot mijn beschikking. Het verplaatsen van het object naar een andere plek en de verandering van het perspectief maakt de sculpturale kwaliteiten ervan zichtbaar.

Hoe verliep de uitvoering van het werk?

In de reacties op het plan om dit kunstwerk als het ware te willen laten aanspoelen, wilde ik onderzoeken in hoeverre er in het landschap ruimte was voor ongeplande veranderingen. Die ruimte bleek in de praktijk niet groot, waardoor ik, net als mijn opdrachtgevers, te maken kreeg met wetten, regels en belangen van verschillende partijen en personen. Dat mijn project die beperkte ruimte en belangen bloot legde, was weliswaar een bedoeling, maar soms ook confronterend. Gelukkig werkte ik samen met Byland Bouw, die als lokale aannemer het gebied kende en daar geduldig mee om ging.

Wanneer is het werk onthuld, en hoe en door wie?

Het werk is onthuld in maart 2015 door de opdrachtgevers zelf: Josan Meijers, gedeputeerde van Provincie Gelderland, Joke Cuperus, toen de directeur-ingenieur van Rijkswaterstaat Oost-Nederland en Mark Slinkman, toen burgermeester van gemeente Rijnwaarden. De aanwezigen, bijna 100 man, kregen een gesigneerde en genummerde prent die ik speciaal voor de onthulling heb gemaakt bij Plaatsmaken in Arnhem.

Welke reacties kwamen er op het kunstwerk?

De plaatsing van een kunstwerk in dit gebied bleek gevoelig te liggen. Vlak daarvoor was een speeltuin verwijderd, vanwege de kosten voor het onderhoud. Hoewel dat hier feitelijk los van staat, begrijp ik dat dat voor de inwoners niet zo voelde en dat het vragen oproept als er dan ineens een kunstwerk komt. Toen ik tijdens het plaatsen kennis maakte met een aantal kinderen en hun ouders, en met de hobbyclub waar zij elke week knutselen, kreeg ik het idee om samen met de kinderen kleine kunstwerkjes te maken met aangespoelde dingen die we langs het water vonden. Kinderen kijken veel meer vanuit verwondering dan volwassenen. We hebben een maand geknutseld en een expositie gemaakt van hun kunstwerkjes. Hoewel het me hier in eerste instantie ging om gewoon iets leuks te doen met die kinderen rondom het project, merkte ik dat hun ouders ineens een positiever beeld kregen het project. Hierdoor ontstond toch een lokaal draagvlak voor het werk.

Waar staat het werk precies en tot hoe lang blijft het werk daar te zien?

Het werk staat op de wal bij Tuindorp (Tolkamer) naast scheepswerf De Hoop. Het is te zien totdat de natuur het overwoekerd heeft.

Afbeeldingen

Op de kaart

0  reacties