Dijk van een Wijf (Gendt)

Web Redacteur 22-06-2016
14400 keer bekeken 0 reacties

Sinds 2009 heeft WaalWeelde het project “Bakens aan het water” onder haar hoede. Doel is om door een ‘lint van kunstwerken’ langs de Waal een vernieuwende blik te geven op gebiedsontwikkeling. De bakens moeten door hun ontstaan of door hun vormgeving een extra accent geven aan of commentaar geven op de veranderingen in het landschap. In de ontwikkeling en realisatie van de kunstwerken hebben de kunstenaars veel aandacht voor het proces en de verbinding met zowel het landschap als met de mensen die in het landschap leven. Daarmee past het project goed bij de doelen van WaalWeelde.

Het project "Bakens aan het water" past ook bij de ambitie van het Gelders Cultuurbeleid 2013-2016 om vanuit cultuur bij te dragen aan ruimtelijke ontwikkeling in Gelderland en beeldbepalende kunst in de openbare ruimte te realiseren. Ook 'het vergroten van de maatschappelijke relevantie van cultuur' loopt als een rode draad door het cultuurprogramma. Het project "Bakens aan het Water" past bij deze beide ambities. Door niet alleen van culturele maar ook van ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen uit te gaan, ontstaan er mogelijkheden voor kunstwerken met groot draagvlak. En omdat de vraag naar kunstwerken komt vanuit gebiedsontwikkeling, en niet alleen vanuit cultuurbeleid, biedt "Bakens aan het water" een kans om kunstwerken te realiseren met een grotere maatschappelijke relevantie.

Hieronder vindt u de verschillende Bakens die tot nu toe bedacht en/of gerealiseerd zijn.

 

Het ‘Dijkwijf’ zit op een terp en is vanaf het water en het land op grote afstand te zien, zoals een goed baken betaamt. Vanuit alle gezichtspunten is ‘Een Dijk van een Wijf’ herkenbaar als vrouw.

Wie zijn jullie?

Wij zijn Marcelle Hilgers en Lizet Burgersdijk. Wij werken al zo’n zestien jaar samen. Ons werk ontstaat vanuit een groot plezier het dagelijks leven te observeren en persoonlijke verhalen van mensen te verzamelen. De combinatie van materialen, observaties en verhalen van mensen leveren de grondstoffen voor ons werk. Zo ontstaan verbindingen en creëren we een nieuwe beeldtaal. Een proces van associëren, interpreteren en vormgeven, met als resultaat onze objecten. Ruimtelijk, kleurrijk en narratief.

Wat voor kunstwerk hebben jullie gemaakt?

Wij hebben een ontwerp voor een baken aan de rivier gemaakt. Het werd ‘Een Dijk van een Wijf’:

Uit de klei getrokken

Trotseert weer en wind

kan het water deren

Neemt kinderen op de arm

als het water stijgt

Het oerwijf

 

Heeft rondingen

als de rivier

Geeft leven aan de waard

Verwarmt de schipper

met haar liefde

Het oerwijf

 

Verzamelt de verhalen

van de oever

Rangschikt en koestert

Zien wij van verre

als een baken van rust

Het oerwijf

 

Het oerwijf

Een DIJK van een WIJF.

Een ‘Dijk van een Wijf’ wordt uitgevoerd in baksteen en beton. De basisdoorsnede is 3,5 a 4 meter en de hoogte 3 meter. Baksteen omdat dit HET product is van de rivier. Voor het metselwerk maken we gebruik van stenen van omliggende steenfabrieken, misbaksels en zwerfstenen uit de directe omgeving, onder andere van de resten van de ruïne op het Gannita Circuit. Beton, omdat het kunstwerk kracht en stevigheid uitstraalt. Het ‘Dijkwijf’ zit op een terp. Deze terp ligt op de hoogwatervluchtplaats. Het kunstwerk is vanaf het water en het land op grote afstand te zien, zoals een goed baken betaamt. Vanuit alle gezichtspunten is ‘Een Dijk van een Wijf’ herkenbaar als vrouw. Zij kijkt uit over het landschap richting rivier, stroomopwaarts.

De terp komt omhoog uit het maaiveld. De basis heeft een doorsnede van 36 meter en zal voornamelijk uit gras bestaan zodat het begraasd kan worden. Naarmate de terp hoger wordt zullen er her en der verspreid brokstukken liggen. De brokstukken/stenen zullen in dichtheid toenemen en uiteindelijk overgaan in een vaste gemetselde vorm: de rokken van het ‘Dijkwijf’.

Wat inspireerde jullie tot het maken van dit beeld?

‘Een vrouw heeft meer aantrekkingskracht dan tien sleepboten’ sprak de schipper.

Wat ons inspireerde was de omgeving. We zijn in het gebied rond gaan struinen, hebben over de rivier uitgekeken, maar ook naar de verhalen geluisterd o.a. van de schippers en samen nagedacht over wat voor ons een baken op deze plek zou kunnen zijn. Het ontwerp voor het baken hebben we ook ter plekke gemaakt in de (kunst)loods en daar kwamen de associaties als vanzelf. De rivier is sterk, geeft en neemt, stroomt zijn eigen stroom met alle gevolgen van dien, is vruchtbaar, is soms je vijand, is oer, is het domein van de schipper.

De rivier heeft vrouwelijke rondingen, doet mensen op de vlucht slaan, is grillig. De rivier geeft en neemt, verzamelt verhalen en laat ze achter.

Het water van de rivier, bron van alle leven. Een vrouw!

Een vrouw als baken, symbool voor veiligheid en geborgenheid.

Het baken, hoog boven het water, ‘wonend’ op een dijk, rotsvast en gefundeerd, dat is een oervrouw, een oerwijf, een DIJK van een WIJF.

Welke reacties komen er op jullie kunstwerk?

‘Baken aan de rivier’ was een kunstopdracht van de provincie Gelderland waar meerdere kunstenaars een ontwerp voor konden indienen. Het doel was om een winnende ontwerp te kiezen die een bijzondere plek markeert in de buurt van de stenen ruïne bij het voormalige Gannita Circuit in de Gendtse polder. Het ‘Dijkwijf’ werd door publiek en jury gekozen als het winnende ontwerp. In het juryrapport stond onder andere:

Uit dit beeld spreekt een totale vanzelfsprekendheid: de vormen, het onderwerp en de materiaalkeuze sluiten nauw aan op de omgeving. Het is het ultieme menselijke baken zo uit de klei getrokken: moeder de vrouw. Het is een archetypisch oerbeeld dat raakt aan universele gevoelens: de oermoeder, met haar ronde vormen, roept bij elk mens al dan niet bewuste associaties op met vruchtbaarheid. En vruchtbaarheid roept weer associaties op met land, moeder natuur. Het sterke aan de vormgeving is dat dit beeld als schaalmodel van de uiteindelijke versie al volledig overeind blijft en een krachtige uitstraling heeft. Hier spreekt een beloftevolle potentie voor de uiteindelijke versie. De keuze voor dit winnende ontwerp heeft ook een praktische kant. Het beeld is relatief makkelijk te realiseren voor het budget dat beschikbaar is doordat de grondstoffen om het tot stand te brengen uit de directe omgeving te halen zijn. Doordat het beeld van zichzelf een universele zeggingskracht heeft en daardoor niet veel uitleg nodig heeft, kunnen veel mensen zich hieraan verbinden en zo betrokken raken bij de realisatie.

 Waar staat het werk precies en tot hoe lang blijft het werk daar te zien?

Het werk moet nog gemaakt en geplaatst worden, waarschijnlijk in 2017. Het komt permanent te staan op een terp aan de Gendtse oeverwal.

 

Wat wil je zelf nog vertellen over het werk?

We hopen dat het ‘Dijkwijf’ een plek gaat worden waar verhalen van bewoners en voorbijgangers gedeeld en geborgen worden.

Afbeeldingen

Op de kaart

0  reacties